خويش پر نكرد . » « 1 » در حقيقت اين همان دعوت قرآن است كه گفت : « و در اموالشان براى سائل و محروم حقى [ معين ] بود . » « 2 » و « و كسانى كه زر و سيم را گنجينه مىكنند و آن را در راه خدا هزينه نمىكنند ايشان را از عذابى دردناك خبر ده . » « 3 » در اين‌جا روى سخن ابو ذر با تهىدستان است : در كنار نماز و روزه‌هايتان ، وقتى در زمين به نافرمانى خدا برخورديد ، به خشم آييد و خشنودى حاكمان را به خشم خدا نخريد و اگر آنان خدا را نافرمانى كردند ، از ايشان كناره گيريد كه خدا برتر و بزرگتر است . « 4 » اين دعوت اسلام و قرآن است و خداوند متعال مىفرمايد : « پس از مردم نترسيد و از من بترسيد و آيات مرا به بهاى ناچيزى نفروشيد . » « 5 » عثمان به ابو ذر گفت : اين كار را پايان بخش . او پاسخ داد : آيا مىخواهى مرا از خواندن كتاب خدا بازدارى ؟ به خدا سوگند ، اگر خداوند با خشم تو از من خشنود شود ، پسنديده‌تر است تا او را با خشنودى تو خشمگين كنم . پس از اين ، عثمان او را به شام تبعيد كرد . وقتى وارد دمشق شد و قصر سبز و

--> ( 1 ) . « ما ملأ ابن آدم و عاشرا من بطنه ، حسب ابن آدم لقيمات يقمن صلبه . . . » . نك : سبل الهدى و الرشاد : 12 / 102 ؛ المجازات النبويه : 443 ح 360 ؛ مسند شاميين : 3 / 136 ح 1945 ؛ فيض القدير : 4 / 319 ؛ اعانة الطالبين : 2 / 208 ؛ المبسوط سرخسى : 30 / 266 ؛ السنن الكبرى : 4 / 177 ؛ المستدرك ، حاكم : 4 / 331 . ( 2 ) . وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ذاريات / 51 : 19 . ( 3 ) . وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ توبه / 9 : 34 . ( 4 ) . مستدرك الوسائل : 12 / 199 ؛ امالى مفيد : 163 ؛ بحار الأنوار : 22 / 369 . ( 5 ) . فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا مائده / 5 : 44 .